الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
427
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( فَكَيْفَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ - 62 / نساء ) ( وَ ما أَصابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ - 166 / آل عمران ) ( آنچه كه در روز جنگ و بر خورد دو گروه به شما رسيد به اذن خدا بود تا مؤمنان و نيز دورويان را معلوم دارد ) . ( وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ - 30 / شورى ) « 1 » أَصَابَ : در بارهء خير و شرّ هر دو آمده است ، در آيات : ( إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَ إِنْ تُصِبْكَ مُصِيبَةٌ - 50 / توبه ) ( اگر ترا رويدادى نيكو برسد غمگينشان مىكند و اگر حادثهاى بد به تو برسد شادمان شوند ) . ( وَ لَئِنْ أَصابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ - 73 / نساء ) فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشاءُ - 23 / نور ) « 2 » ( فَإِذا أَصابَ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ - 48 / روم ) ( همين كه باران رحمت فرو مىبارد ، شادمان مىشوند ) . بعضى گفتهاند : معنى - إِصَابَة - در خير و نيكى ، به اعتبار همان صوب يعنى باران است و معنى - إصابة - در شرّ و بدى به اعتبار إصابة السّهم يعنى : به هدف اصابت كردن تير است كه هر دو معنى به يك اصل برمىگردد .
--> ( 1 ) آنچه را كه از مصيبت به شما رسيد نتيجهء كارهايى است كه بدست خويش كردهايد و بسيارى از آنها را عفو مىكند . در اين آيه با توجّه به آيات قبل آن ، مصيبتهايى است كه نتيجهء گردنكشى كفّار از اعمال نيك است كه بغى و نافرمانى مىكنند و مىخواهند بگويند مصيبتها همهاش از سوى خداست و خداوند در اين آيه و در بسيارى آيات ديگر ، مىگويد : مصيبتها نتيجهء عمل كفر آميز خود شما است و گر نه آن كارها را نهى نمىكرد . ( 2 ) در بارهء ريزش باران و تگرگ و برف است كه مىگويد : بى حساب نمىبارند بلكه به مقتضاى حكمت به هر كه خواهد رساند و يا نرساند . اشاره به - ( إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ - 34 / لقمان ) است كه ناموس و فلسفه ادامهء حيات را كه آفريده است او مىداند نه پشهاى كه شش ماه در باغى مىآيد و مىرود .